آیا کش لس قانونی است؟
بله، دستگاههای کش لس یا خودپردازهای غیرنقدی، به عنوان ابزاری برای ارائه خدمات بانکی بدون نیاز به پول نقد (مانند کارت به کارت، موجودی، پرداخت قبض و خرید شارژ) در کشور ما قانونی و مجاز هستند، اما استفاده از نوع خاصی از آن که تحت عنوان کیوسک بانکی برای انجام تراکنش خرید استفاده شود، طبق بخشنامه بانک مرکزی (و تاکید شاپرک) غیرمجاز اعلام شده است.
وضعیت قانونی کش لس از دید بانک مرکزی و شاپرک
همانطور که در مقدمه گفته شد، بخشنامه بانک مرکزی در سالهای گذشته (برای مثال بخشنامه ۳۱۳۶۶۴/۹۷) تاکید کرده که انجام تراکنش خرید با استفاده از ابزار پذیرش کیوسک بانکی Cashless)) غیرمجاز است. این امر به دلیل شفافیت مالیاتی و جلوگیری از دور زدن قوانین صورت گرفته است.
با این حال، دستگاههای کش لس که توسط شرکتهای مورد تایید و با سوئیچ بانکی معتبر ارائه میشوند و صرفاً خدمات بانکی (مانند انتقال وجه) را ارائه میدهند، به خودی خود مجاز هستند و غیرقانونی نیستند. در واقع، ماهیت دستگاه (ارائه خدمات غیرنقدی) قانونی است، اما نوع استفاده از آن در فعالیتهای تجاری (ثبت تراکنش خرید و فروش برای فرار مالیاتی) غیرقانونی تلقی میشود.
بنابراین اگر در حال بررسی قیمت کش لس هستید یا بهدنبال بهترین مدل آن برای کسبوکار خود میگردید، پیشنهاد میشود پیش از خرید با کارشناسان معتبر در این حوزه مشورت کنید تا بهترین تصمیم را بگیرید.
کش لس و دغدغه مالیات
یکی از دلایل اصلی رواج کش لس، تبلیغات غلطی است که بر “معافیت مالیاتی” تمرکز دارند.
الف) افسانه فرار مالیاتی:
- ادعای غلط: دستگاه کش لس درآمد را از دید سازمان امور مالیاتی مخفی نگه میدارد.
- واقعیت: سازمان امور مالیاتی و بانک مرکزی بر تمام حسابهای بانکی کشور نظارت کامل دارند. تفاوتی نمیکند که پول از طریق کارتخوان، موبایل بانک یا دستگاه کش لس به حساب واریز شود؛ در نهایت، گردش حساب و تعداد تراکنشهای دریافتی، توسط سامانه هوشمند مالیاتی (طبق ضوابط و معیارهای تعیین شده برای تشخیص حساب تجاری) پایش میشود.
- هشدار: اگر گردش حساب شما بالا باشد یا تعداد تراکنشها از حد مجاز عبور کند (برای مثال ۲۰۰ تراکنش در ماه یا سقف ریالی مشخص)، سازمان مالیاتی حساب شما را “تجاری” تلقی کرده و تمامی درآمدهای آن مشمول مالیات (به عنوان درآمد کتمان شده) و جرائم مربوطه خواهد شد، حتی اگر از کش لس استفاده کرده باشید.
ب) مزیت قانونی و واقعی کش لس در مدیریت مالیات:
مزیت واقعی کش لس این نیست که از مالیات فرار کنید، بلکه در شفافسازی و جداسازی حساب است:
- انتقال سود خالص: در دستگاه کش لس، سودی به ازای هر تراکنش کارت به کارت از طرف بانک به حساب شما واریز میشود (درآمد تراکنشی). این درآمد، معمولاً شفاف و مجزا است.
- عدم ثبت به عنوان تراکنش خرید: مهمتر از آن، تراکنشهای انجام شده توسط کش لس، ماهیت “انتقال وجه” دارند و نه “خرید”، که این موضوع میتواند به مدیریت بهتر و شفافیت گردش مالی شخصی و تجاری شما کمک کند.
آیا استفاده از کش لس نیاز به مجوز دارد؟
بله، هر سیستم پرداخت الکترونیکی باید از مسیر قانونی و با نظارت بانک مرکزی راهاندازی شود.
شرکتهایی که خدمات کش لس ارائه میدهند، معمولاً زیرمجموعه شرکتهای پرداخت الکترونیک هستند و دارای مجوز رسمیاند. اگر از چنین شرکتهایی خدمات بگیرید، استفاده از دستگاه کش لس شما کاملاً قانونی خواهد بود.
اما در صورتی که از دستگاهها یا نرمافزارهای غیرمجاز استفاده شود، ممکن است با مشکلاتی مانند مسدود شدن حساب، خطای پرداخت یا حتی پیگرد قانونی مواجه شوید.
مدارک لازم برای دریافت دستگاه کش لس
برای خرید و فعالسازی کش لس (تحت سوئیچ بانکی)، نیاز به ارائه مدارکی دارید که قانونی بودن فرآیند را تایید میکند:
- اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه
- شماره موبایل به نام متقاضی
- گواهی امضا (در برخی بانکها)
- تاییدیه کد پستی محل نصب (سند یا اجارهنامه)
- ارائه چک یا سفته برای ضمانت سوئیچ بانکی (بسته به نوع قرارداد با بانک/شرکت واسط)
آیا کش لس برای همه کسبوکارها مناسب است؟
بله، تقریباً در همه مشاغل میتوان از سیستم کش لس استفاده کرد. از فروشگاههای زنجیرهای گرفته تا کافیشاپها، رستورانها، باشگاههای ورزشی و حتی تاکسیهای اینترنتی، همه میتوانند از روشهای پرداخت بدون پول نقد بهرهمند شوند.
البته لازم است قبل از انتخاب سیستم مناسب، به ویژگیها و قیمت کش لس توجه کنید تا بتوانید بهترین گزینه را برای نوع کسبوکارتان تهیه نمایید.
جمع بندی
دستگاه کش لس، یک ابزار مدرن بانکی است که به منظور تسهیل تراکنشهای غیرنقدی و کسب درآمد از کارمزد تراکنش کارت به کارت قانونی است و به خودی خود غیرمجاز نیست. اما سوء استفاده از آن برای فرار مالیاتی و کتمان درآمد یک کسبوکار غیرقانونی است و توسط سازمان امور مالیاتی رصد خواهد شد.
اگر به دنبال دستگاهی با قابلیتهای کارت به کارت، موجودی و… هستید و در عین حال میخواهید یک درآمد جانبی از طریق کارمزد تراکنشها داشته باشید، کش لس یک انتخاب هوشمندانه است. تنها کافی است در نظر داشته باشید که این دستگاه جایگزین کارتخوان کسبوکار شما نیست و باید قوانین مالیاتی کشور را رعایت کنید.
