تراکنش معکوس در کارتخوان چیست؟
تراکنش معکوس یک فرآیند خودکار و ضروری در سیستمهای پرداخت الکترونیک (POS)است که در آن، مبلغی که به اشتباه یا به صورت موقت از حساب خریدار کسر شده است، مجدداً به حساب او برگردانده میشود. این فرآیند تضمین میکند که در صورت عدم تکمیل موفقیتآمیز عملیات خرید، هیچ ضرر مالی متوجه خریدار نشود.
دلایل اصلی ایجاد تراکنش معکوس چیست؟
تراکنش معکوس معمولاً به دلیل وقوع خطا یا عدم موفقیت در یکی از مراحل انجام تراکنش اصلی ایجاد میشود. برخی از مهمترین دلایل عبارتند از:
خطای سیستمی یا نرمافزاری:
- قطعی موقت اینترنت در زمان تایید نهایی.
- خطا در نرمافزار کارتخوان یا دستگاه پذیرنده.
- مشکل در سوئیچ بانکی (سامانه ارتباطی بین بانکها).
مشکلات سختافزاری دستگاه کارتخوان:
- خاموش شدن ناگهانی دستگاه.
- تمام شدن رول کاغذی قبل از چاپ رسید نهایی.
- نقص فنی در دستگاه (مانند ایراد در سیمکشی یا باتری).
عدم تایید نهایی تراکنش:
پس از کسر وجه، ممکن است دستگاه کارتخوان به دلیل قطع ارتباط نتواند پیام “تأیید موفقیتآمیز” را از بانک پذیرنده دریافت کند. در این حالت، پول کسر شده اما خرید نهایی نشده است.
انصراف از خرید:
گاه فروشنده یا خریدار قبل از تایید نهایی، عملیات را متوقف میکند.
شاید این مقاله هم برات جالب باشد: آموزش بهروزرسانی نرمافزار کارتخوان
مراحل انجام تراکنش معکوس چگونه است؟
فرآیند تراکنش معکوس معمولاً به صورت کاملاً خودکار توسط سیستم مدیریت میشود و نیازی به دخالت مستقیم خریدار یا فروشنده ندارد:
- شناسایی خطا: دستگاه کارتخوان و سوئیچ بانکی تشخیص میدهند که تراکنش علیرغم کسر وجه، با موفقیت نهایی نشده است.
- ارسال درخواست معکوس: کارتخوان یک پیام “درخواست تراکنش معکوس” را به بانک ارسال میکند.
- بررسی و تایید: بانک فرستنده پیام را بررسی کرده و مطمئن میشود که وجه به حساب مقصد واریز نشده است.
- بازگشت وجه: بانک مبدأ مبلغ کسر شده را از حالت تعلیق خارج کرده و دوباره به موجودی قابل استفاده خریدار بازمیگرداند.
خطای تراکنش معکوس چیست؟
خطای تراکنش معکوس به معنای مشکلی است که در خود فرآیند بازگشت پول به وجود آمده است. یعنی سیستم سعی کرده است وجه را برگرداند اما به دلایلی موفق نشده است. این خطا اغلب با پیامهایی مانند برگشت تراکنش ناموفق یا خطا در reversal نمایش داده میشود.
روشهای رفع خطای تراکنش معکوس چیست؟
در صورت مواجه شدن با خطای تراکنش معکوس (یعنی کسر وجهی که پس از ۷۲ ساعت کاری هنوز به حساب شما برنگشته است)، این مراحل را دنبال کنید:
- حفظ رسید/شماره پیگیری: حتماً رسید ناموفق را نگه دارید یا شماره پیگیری و تاریخ و ساعت دقیق تراکنش را یادداشت کنید.
- تماس با پشتیبانی بانک: با مرکز تماس بانک صادرکننده کارت خود (بانکی که کارت شما متعلق به آن است) تماس بگیرید.
- ثبت مغایرت: به کارشناس بانک بگویید که “مغایرت تراکنش” دارید. شماره پیگیری و زمان تراکنش را ارائه دهید.
- پیگیری رسمی: بانک شما به صورت رسمی موضوع را با بانک پذیرنده و شبکه شاپرک پیگیری میکند تا وجه شما را بازگرداند. این فرآیند ممکن است چند روز به طول انجامد.
سخن آخر
به یاد داشته باشید که تراکنش معکوس یک مکانیزم دفاعی است که برای حفظ حقوق مالی شما در نظر گرفته شده است و در نهایت وجه شما باز خواهد گشت.
